13–17 Eylül 2026 tarihlerinde Panama’da gerçekleştirilen Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) Genel Kurulu ve Küresel Kooperatif Konferansı, dünya kooperatif hareketinin geleceğine yön veren önemli mesajların verildiği tarihi bir buluşma oldu. “Köprüler Kurmak: Barışçıl Bir Dünya İçin Kooperatiflerin Katkıları” temasıyla düzenlenen konferansın en önemli çıktısı, 17 Eylül 2026’da kabul edilen Panama Deklarasyonu oldu.

Deklarasyon; kooperatiflerin barış, adalet, demokrasi, kapsayıcılık, dayanışma ve ortak refahın geliştirilmesindeki rolünü vurgularken, ekonomik faaliyetlerin ötesinde toplumsal sorumluluk üstlenebileceğine dikkat çekti.

Kooperatifçilikte Yeni Perspektifler

• Kooperatifler yalnızca ekonomik büyüklükleriyle değil; istihdam, yerel üretim, demokratik katılım, sosyal bütünleşme, kadın ve gençlerin ekonomik yaşama katılımı, çevresel sürdürülebilirlik gibi çok boyutlu katkılarıyla değerlendirilmelidir.

• “Pozitif barış” anlayışı, barışı yalnızca çatışmasızlık değil; güven, fırsatlara erişim ve karar alma süreçlerine katılım olarak tanımlamaktadır. Kooperatiflerin demokratik yapısı bu yaklaşımı desteklemektedir.

Türkiye İçin Önemi

Türkiye, tarım, ormancılık, konut, tüketim, kadın ve sosyal hizmetler alanlarında köklü bir kooperatifçilik geleneğine sahiptir. Panama Deklarasyonu:

• Türkiye’nin 2025–2029 Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı ile örtüşen hedefler sunmaktadır.

• Orman kooperatifleri başta olmak üzere, doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi ve kırsal dayanıklılık konularında uluslararası ölçekte paylaşılabilecek değerli deneyimler ortaya koymaktadır.

• Türkiye’nin kooperatifçilik birikiminin uluslararası ağlarla buluşturulması için yeni fırsatlar yaratmaktadır.

Geleceğe Yönelik Çalışma Alanları

• Kooperatifler arası ekonomik işbirliği ve ortak projeler geliştirilmesi

• Genç ve kadın kooperatifçilerin karar alma süreçlerine daha etkin katılımı

• Dijital dönüşüm ve yenilikçi kooperatif modellerinin yaygınlaştırılması

• Uluslararası kooperatif kuruluşlarıyla ortak projeler ve bilgi paylaşımı

• Türkiye’nin başarılı kooperatifçilik uygulamalarının uluslararası tanıtımı

Türkiyekoop’un Perspektifi

Türkiye Milli Kooperatifler Birliği (Türkiyekoop), Panama Deklarasyonu’nu:

• Dünya kooperatif hareketinin ortak değerlerini güçlendiren,

• Türk kooperatif hareketinin uluslararası işbirliğini geliştirmesi için yeni imkanlar sunan, önemli bir belge olarak değerlendirmektedir.

“Köprüler kurmak” çağrısı, kooperatifler arasında daha güçlü bağlar oluşturmayı, ortak sorunlara birlikte çözüm üretmeyi ve daha dayanıklı, kapsayıcı, sürdürülebilir bir kooperatif ekonomisi için birlikte hareket etmeyi işaret etmektedir.

Sonuç

Panama Deklarasyonu, kooperatifçiliğin ekonomik gücü ile toplumsal dayanışma kapasitesini birlikte değerlendiren küresel bir çerçeve sunmaktadır. Türkiye açısından mesaj nettir:

• Kooperatifler arasında ekonomik ve kurumsal işbirliği güçlendirilmelidir.

• Gençler ve kadınlar kooperatif hareketinde daha etkin rol almalıdır.

• Uluslararası deklarasyonlar somut uygulamalara dönüştürülmelidir.

Türkiyekoop, bu vizyon doğrultusunda Türkiye kooperatif hareketinin uluslararası görünürlüğünü artırmayı ve yeni nesillere güçlü bir dayanışma mirası aktarmayı hedeflemektedir.