Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA), Avrupa Parlamentosu’nun 26 Mart 2026 tarihinde kabul ettiği ‘Global Gateway (Küresel Geçit) – Geçmiş Etkiler ve Gelecek Yönelimi’ başlıklı kararı tarihi bir adım olarak nitelendirdi. AB’nin 300 milyar Euro’luk devasa yatırım stratejisi olan Global Gateway’e dair hazırlanan bu ilk rapor; şeffaflık, yönetişim ve finansman konularında kooperatifleri stratejik birer ortak olarak tanımlıyor. Raporda, kooperatifler gibi sosyal ekonomi işletmelerinin sürece katılımını kolaylaştırmak için basitleştirilmiş süreçler, özel finansman pencereleri ve destek mekanizmalarının kurulması çağrısı yapılıyor. ICA Genel Direktörü Jeroen Douglas, kooperatiflerin yerel istihdam ve ekonomik faydanın adil dağılımı konusundaki benzersiz konumuna dikkat çekerek bu vizyonu güçlü bir şekilde desteklediklerini belirtti.
Bu gelişme Türkiye ekonomisi ve yerel kalkınma modelleri için kritik bir dönüm noktasına işaret etmektedir. Avrupa Birliği’nin en önemli ticari ve stratejik ortaklarından biri olan Türkiye, kooperatifçilik birikimi ve proje deneyim kapasitesi ile Global Gateway fonlarıyla birleştirme potansiyeline sahiptir. Özellikle Türkiye’deki tarım, enerji ve kadın girişimci kooperatifleri, AB’nin 2028–2034 bütçe döneminde açacağı ‘özel finansman pencerelerinden’ yararlanarak küresel standartlarda bir rekabet gücü kazanabilir. AB’nin projelerde şart koştuğu ‘yerel sahiplik’ ve ‘topluluk odaklı kalkınma’ kriterleri, Türkiye’deki kooperatiflerin sadece iç pazarda değil, uluslararası yatırım projelerinde de anahtar aktör haline gelmesini sağlayacaktır.
Türkiye açısından bu sürecin en büyük kazanımı, Yeşil Mutabakat ve dijital dönüşüm hedefleriyle uyumlu kooperatiflerin finansmana erişiminin kolaylaşması olacaktır. Türkiye'nin bu vizyonu geliştirmek adına kooperatifçilik mevzuatını AB’nin ‘sosyal ekonomi’ standartlarıyla tam uyumlu hale getirmesi ve kooperatiflerin sosyal etki raporlaması kapasitesini artırması gerekmektedir. Böylece Türk kooperatifleri, Orta Asya’dan Balkanlar’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada AB projelerinin uygulayıcı ortağı olarak konumlanabilir. Bu yeni dönem, kooperatiflerin sadece birer yardımlaşma kurumu değil, küresel yatırımların en güvenilir ve sürdürülebilir iş modelleri olduğunu kanıtlamaktadır.
Kaynak: ICA