Uluslararası kooperatif hareketi, 1 Ağustos 2026 tarihinde yalnızca seçkin bir yöneticisini değil; yaşamını dayanışmaya, ortak akla ve insan onuruna dayalı kalkınmaya adamış büyük bir liderini kaybetti. Dr. Américo Utumi, geride bıraktığı eserler, yetiştirdiği liderler ve kurduğu uluslararası dostluklarla dünya kooperatif tarihinin unutulmaz isimleri arasındaki yerini aldı.Dr. Utumi'nin hayatı, aslında kooperatifçiliğin evrensel ruhunu yansıtan bir başarı hikâyesidir. Japon kökenli bir Brezilyalı (Nikkei) olarak, göçmen bir ailenin çocuğu ve torunu olmanın getirdiği çalışkanlık, disiplin, dayanışma ve topluma karşı sorumluluk anlayışını Brezilya'nın zengin kooperatif kültürüyle birleştirmiştir. Japon kültürünün üretkenliği ve kolektif çalışma anlayışı ile Brezilya'nın dayanışmacı ruhunu aynı potada buluşturan bu yaşam öyküsü, onu doğal bir uluslararası kooperatif liderine dönüştürmüştür.
1908 yılında başlayan Japon göçüyle Brezilya'ya yerleşen yüz binlerce aile, özellikle tarımsal üretim ve kooperatifçilik alanında ülkenin kalkınmasına büyük katkılar sağlamıştır. Dr. Utumi de bu köklü mirasın yetiştirdiği en önemli liderlerden biri olarak, farklı kültürlerin bir arada üretebildiğini ve ortak değerler etrafında birleşebildiğini tüm dünyaya göstermiştir.Mesleği avukat olan Dr. Utumi, kariyerine Cotia Tarım Kooperatifi'nde başlamış, Latin Amerika'nın en büyük tarım kooperatiflerinden birinin yönetiminde görev almış, ardından São Paulo Eyaleti Kooperatifler Birliği (OCESP) Başkanlığı, Brezilya Kooperatifler Birliği (OCB) Başkan Yardımcılığı ve Genel Müdürlüğü görevlerini üstlenmiştir. Daha sonra Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) Yönetim Kurulu'nda on iki yıl görev yaparak dünya kooperatifçiliğinin gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır.Roberto Rodrigues ile birlikte seksenden fazla ülkeyi ziyaret etmiş; kooperatifçiliğin yalnızca ekonomik bir model değil, aynı zamanda yoksulluğun azaltılması, kırsal kalkınmanın desteklenmesi, gıda güvenliğinin sağlanması ve toplumsal barışın güçlendirilmesi için vazgeçilmez bir kalkınma modeli olduğunu anlatmıştır.
Dr. Américo Utumi, Türkiye kooperatif hareketinin de yakından tanıdığı ve saygı duyduğu uluslararası liderlerden biriydi. 2015 yılında Antalya'da gerçekleştirilen ICA Genel Kurulu ve Küresel Konferansı kapsamında Türkiye'yi ziyaret etmiş, Türk kooperatif liderleriyle görüş alışverişinde bulunmuş ve uluslararası dayanışmanın güçlendirilmesine katkı sağlamıştır. Kooperatiflerin kırsal kalkınmanın, üreticinin örgütlenmesinin ve sosyal adaletin en güçlü araçlarından biri olduğuna inanıyordu. Uluslararası platformlarda yıllar boyunca geliştirdikleri dostluk, Türkiye ile Brezilya kooperatif hareketleri arasında güvene dayalı güçlü ilişkilerin oluşmasına katkı sağladı.Bugün Türk kooperatifçiliğinin uluslararası alanda daha görünür hâle gelmesi, ICA ve bölgesel kooperatif örgütlerinde daha etkin rol üstlenmesi, Dr. Utumi'nin yıllarca savunduğu uluslararası iş birliği anlayışıyla örtüşmektedir. Onun en önemli mesajlarından biri, kooperatiflerin yalnızca kendi ülkelerinde değil, küresel ölçekte de birbirlerinden öğrenmeleri ve birlikte hareket etmeleri gerektiğiydi.Dr. Américo Utumi'nin geride bıraktığı en büyük miras, yönettiği kurumlar kadar temsil ettiği değerlerdir. Dürüstlük, alçakgönüllülük, çalışkanlık, farklı kültürlere saygı, ortak akla inanç ve insan odaklı kalkınma anlayışı onun liderliğinin temel taşlarıydı.
Bugün dünya, çatışmaların arttığı, iklim krizinin derinleştiği ve ekonomik eşitsizliklerin büyüdüğü bir dönemden geçerken, Dr. Utumi'nin savunduğu kooperatif modeli her zamankinden daha büyük bir önem taşımaktadır. Onun yaşamı, farklı kökenlerden gelen insanların ortak değerler etrafında birleşerek daha adil ve daha güçlü bir gelecek inşa edebileceğinin en güzel örneklerinden biridir.Türkiye kooperatif hareketi olarak, Dr. Américo Utumi'yi yalnızca dünya kooperatifçiliğinin büyük bir lideri olarak değil; Türk Kooperatifçilerin dostu ve çalışma arkadaşı olarak daima saygı ve minnetle hatırlayacağız.
Türkiyekoopve Kooperatifçilik hareketi olarak başta kıymetli ailesi olmak üzere Brezilya kooperatif camiasına, Uluslararası Kooperatifler Birliği'ne, Cooperatives of the Americas ailesine ve tüm dünya kooperatifçilerine en içten taziye dileklerimizi sunuyoruz.Américo Utumi'nin yaşamı bizlere, kooperatifçiliğin sınırları, dilleri ve kültürleri aşan evrensel bir insanlık hareketi olduğunu bir kez daha göstermiştir. Ruhu şad, hatırası daima yaşayacaktır.